Y học cộng đồng

Bài xem nhiều

Tài liệu download

ChinhphuHội đồng Giáo sư nhà nướcBộ Y tếTổng hội Y học Việt NamĐại học Y Hà NộiHọc viện quân yViện vệ sinh dịch tễ trung ươngMedicomCovid19Liên hệDownload

Ung thư vòm họng và những cách phòng tránh

Ung thư vòm họng (UTVH) là bệnh đứng đầu trong các ung thư vùng đầu cổ. Theo ghi nhận ung thư Hà nội, năm 1998 tỷ lệ mắc bệnh này ở nam giới là 9,2 người /100.000 dân và ở nữ giới là 4,8 người/100.000 dân.

 

Video cho thấy hình ảnh nội soi khối ung thư vòm họng:

 

 

Hàng năm khoa xạ trị bệnh viện K nhận điều trị trung bình từ 250 - 300 bệnh nhân ung thư vòm họng mới mắc. Ung thư vòm họng là một bệnh mang đặc điểm vùng. Trên thế giới hình thành ba khu vực địa lý, ở đó tỉ lệ mắc bệnh hoàn toàn khác nhau:

-Khu vực có nguy cơ mắc cao: Bao gồm miền Nam Trung quốc, các nước vùng đông nam châu á.

-Khu vực có nguy cơ trung bình và ngày càng có xu hướng tăng lên: Bao gồm các nước ở vùng bắc Phi.

-Khu vực có nguy cơ thấp: các nước châu Âu, châu Mỹ.

Chẩn đoán ung thư vòm họng thường bị chậm do đặc điểm về vị trí giải phẫu khó khám, các triệu chứng vay mượn của các bộ phận quanh vòm họng.

Nếu bệnh được chẩn đoán ở giai đoạn sớm, cơ may chữa khỏi rất cao trung bình từ 70 - 90%, nếu chẩn đoán và điều trị ở giai đoạn muộn cơ may chữa khỏi chỉ còn từ 15 - 30%.

UTVH cho tới nay được điều trị chủ yếu bằng xạ trị cho giai đoạn sớm, hoá trị kết hợp với xạ trị ở giai đoạn muộn.

1.     Nguyên nhân

Nguyên nhân gây ra UTVH cho tới nay chưa được xác định rõ ràng. Tuy vậy có rất nhiều giả thiết:

Vi rút:

Qua nhiều nghiên cứu thấy bệnh này có liên quan đến virút Epstein - Barr (EBV). Kháng thể chống virút EBV cao ở các bệnh nhân UTVH loại biểu mô không biệt hoá.

Bẩm tố di truyền

Nhiều trường hợp UTVH được phát hiện trong một gia đình. Tỉ lệ tăng cao của kháng nguyên HL - A2 ở vị trí thứ nhất và sự thiếu hụt ở vị trí thứ hai của kháng nguyên BW46 hình như tạo điều kiện thuận lợi cho sự xuất hiện UTVH.

Môi trường

Kiều dân Trung quốc di tản sang Mỹ ít bị UTVH hơn ở trong nước làm cho người ta nghĩ tới vai trò của môi trường tác động vào bệnh này. Tổn thương chức năng tế bào lympho T kèm theo nhiễm EBV mạn tính là hai yếu tố nguy cơ cao đã được xác định.

Thức ăn và cách chế biến.

Thức ăn chế biến qua các khâu lên men như rượu, bia, cá muối, dưa khú, nước mắm có chứa nhiều chất Nitrosamin có liên quan đến một số loại ung thư của đường tiêu hoá, và UTVH.

Tuổi và giới

Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, thấp nhất là 5 và cao nhất là 85, tuy nhiên lứa tuổi hay gặp nhất từ 30 - 55 chiếm tỉ lệ 70%.

. Giới: Bệnh gặp ở cả hai giới, tuy nhiên tỉ lệ nam/nữ = 2,5/1.

2. Triệu chứng

Triệu chứng sớm

  • Đau đầu thường âm ỉ, lan toả
  • ù tai: Thường ù tai một bên như tiếng xay thóc hoặc ve kêu, xu hướng ngày càng tăng.
  • Ngạt mũi, xỉ mũi ra máu, hoặc chảy máu cam.

Các triệu chứng nhức đầu, ù tai, ngạt mũi rất dễ lầm lẫn với cảm cúm, các bệnh nội khoa về thần kinh mạch máu. Tuy nhiên các triệu chứng sớm của UTVH thường ở một bên ngày càng tăng nặng. Các phương pháp điều trị nội khoa không có kết quả.

Triệu chứng muộn

  • Đau đầu
  • Thường khu trú có những cơn dữ dội.
  • ù tai
  • ù tai liên tục, giảm thính lực dần, một số trường hợp bị điếc.
  • Ngạt mũi
  • Ngạt mũi liên tục và kèm theo chảy mủ lẫn máu lờ lờ như máu cá.
  • Nổi hạch cổ

Nhóm hay gặp nhất là hạch góc hàm, đặc điểm nổi bật là hạch nhỏ, chắc, không đau thường tình cờ phát hiện, sau đó có thể xuất hiện thêm nhiều hạch ở một hoặc cả hai bên cổ. Hạch to dần phá vỡ vỏ bọc gây lở loét sùi ra da, lúc này bệnh nhân mới thấy đau.

. Liệt dây thần kinh sọ não: Thường gặp các dấu hiệu lác mắt, nhìn đôi, tê mặt, vẹo lưỡi, muộn hơn có thể gặp dấu hiệu nuốt sặc vv..

3.      Khuyến cáo

Nếu điều trị nội khoa sau hai tuần không hiệu quả các triệu chứng dưới đây cần khẩn trương đến các cơ sở khám chuyên khoa để xác định:

- Đau đầu một bên kéo dài

- ù tai một bên kéo dài

- Ngạt mũi một bên, chảy máu cam

- Lác mắt

- Tê mặt một bên

- Tình cờ phát hiện hạch cổ không sưng nóng đỏ đau

 

UTVH là một bệnh có cơ may chữa khỏi với tỉ lệ cao nếu được điều trị ở giai đoạn sớm.

Theo Hội Ung thư Việt Mỹ 

® YhocCongdong.vn - Tạp chí Y học cộng đồng giữ bản quyền nội dung trên website này